తిరుమల ముచ్చట్లు:
కలియుగ వైకుంఠమైన తిరుమల క్షేత్రంలో అఖిలాండకోటి బ్రహ్మాండనాయకుడు శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి వారు కొలువై ఉన్న గర్భాలయాన్ని, దానిపై ఉన్న బంగారు శిఖరాన్ని “ఆనంద నిలయం” అని పిలుస్తారు. భక్తులు ఇక్కడికి రాగానే తమ కష్టాలన్నింటినీ మరచిపోయి పరమానందాన్ని పొందుతారు కాబట్టే దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.
ఈ దివ్యమైన ఆనంద నిలయ విమాన గోపురానికి సంబంధించిన కొన్ని అత్యంత విశేషమైన విషయాలు మీకోసం:
- విమాన వేంకటేశ్వరుడు
ఆనంద నిలయం గోపురంపై రెండవ అంతస్తులో, ఉత్తర వాయవ్య దిశగా కొలువై ఉన్న స్వామివారి రూపమే “విమాన వేంకటేశ్వరుడు”. గర్భాలయంలోని మూలవిరాట్టును దర్శించుకుంటే ఎలాంటి పుణ్యఫలం లభిస్తుందో, ఈ విమాన వేంకటేశ్వరుడిని దర్శించుకున్నా అంతే ఫలితం దక్కుతుందని భక్తుల నమ్మకం. 16వ శతాబ్దంలో శ్రీవ్యాసతీర్థులు ఈ మూర్తిని ఆరాధించి మోక్షం పొందారని ప్రతీతి. - ఏక బేర ఆలయం
ఆగమ శాస్త్రం ప్రకారం.. ప్రధాన గర్భాలయంలో మరే ఇతర దేవతా మూర్తులు లేకుండా, కేవలం ఒకే ఒక ప్రధాన దైవం (ధృవ బేరం) మాత్రమే ఉండే ఆలయాన్ని “ఏక బేర ఆలయం” అంటారు. శ్రీవారి ఆలయం ఈ కోవకే చెందుతుంది. - నిర్మాణ శైలి – కొలతలు:
మూడంతస్తుల కట్టడం: ఆనంద నిలయం పూర్తిగా మూడు అంతస్తులుగా నిర్మితమైంది. మొదటి రెండు అంతస్తులు దీర్ఘచతురస్రాకారంలో ఉంటే, మూడవ అంతస్తు మాత్రం వర్తులాకారంలో (గుండ్రంగా) ఉంటుంది.
సుదర్శన చక్ర ఆకృతి:
ఈ గోపురాన్ని పై నుంచి వీక్షిస్తే అది సుదర్శన చక్రం ఆకారంలో కనిపించడం ఒక గొప్ప శిల్పకళా రహస్యం.
కొలతలు:
ఏకశిలా పునాదిపై నిర్మించిన ఈ గోపురం ఎత్తు 37 అడుగుల 8 అంగుళాలు. నేలపై నుంచి పైనున్న బంగారు కలశం వరకు మొత్తం ఎత్తు 65 అడుగుల 2 అంగుళాలు.
శిల్పాలు:
ఈ గోపురంపై సుమారు 64 హైందవ దేవతా మూర్తుల (హయగ్రీవుడు, యోగనరసింహుడు, లక్ష్మీదేవి మొదలైనవి) శిల్పాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి.
- సువర్ణ తాపడం (బంగారు పూత) చరిత్ర
ఆనంద నిలయానికి బంగారు పూత పూయించిన చరిత్ర వెనుక ఎందరో రాజుల భక్తి ప్రపత్తులు ఉన్నాయి:
తొలిసారి: యాదవ రాజైన వీరనరసింగ దేవ యాదవరాయలు తన తులాభార బంగారంతో 13వ శతాబ్దంలో మొదటిసారి ఈ గోపురానికి బంగారు పూత పూయించారు. పాండ్య రాజు జటావర్మన్ సుందరపాండ్యన్ దీనిపై బంగారు కలశాన్ని ప్రతిష్ఠించారు.
చారిత్రక ప్రముఖులు: ఆ తర్వాత సాళువ మంగిదేవుడు (1359), విజయనగర సామ్రాజ్య చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, మరియు చంద్రగిరి రాజులు కూడా భారీగా బంగారాన్ని సమర్పించి దీనిని పునరుద్ధరించారు.
ఆధునిక కాలంలో: 1950లలో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD) పాత గోపురాన్ని సిమెంట్లు, ఆధునిక సాంకేతికతతో పటిష్ఠం చేసి, సుమారు 12 వేల తులాల బంగారంతో సరికొత్తగా ముస్తాబు చేసింది. 1964లో దీనికి ‘అష్టబంధన మహాసంప్రోక్షణ’ నిర్వహించారు.
ఒక ముఖ్యం విశేషం: స్వామివారికి సమర్పించే ఏ పూజా ద్రవ్యమైనా, తోమాల సేవకు వాడే పుష్పాలైనా, అభిషేకానికి తెచ్చే ఆకాశగంగ తీర్థమైనా సరే… ముందుగా ఆనంద నిలయం చుట్టూ విమాన ప్రదక్షిణం చేసిన తర్వాతే గర్భాలయంలోకి తీసుకువెళ్తారు.
కలికాలంలో త్రికరణ శుద్ధిగా (మనస్సు, వాక్కు, కర్మ) భగవంతుడిని స్మరిస్తూ, జీవాత్మ పరమాత్మలో లీనమయ్యేలా చేసే అద్భుత ఆధ్యాత్మిక శక్తి కేంద్రం మన ఆనంద నిలయం.
Tags: The Abode of Bliss…
